Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hiện nay có hơn 2,2 tỷ người trên thế giới đang sống với các vấn đề về thị lực, trong đó một nửa có thể phòng ngừa hoặc điều trị được nếu được phát hiện sớm. Ở Việt Nam, tỷ lệ người mắc các bệnh về mắt như tật khúc xạ, đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, thoái hóa hoàng điểm… ngày càng gia tăng.
Những bệnh về mắt nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời, sẽ giúp duy trì và khôi phục thị lực. Do đó, việc khám mắt định kỳ và chủ động bảo vệ thị lực là vô cùng quan trọng. Chuyên gia khuyến cáo mỗi người nên kiểm tra mắt ít nhất 1–2 lần mỗi năm, đặc biệt khi có các dấu hiệu như nhìn mờ, nhức mỏi, chói sáng hoặc giảm khả năng nhìn ban đêm. Hành động sớm không chỉ giúp phát hiện kịp thời những bệnh lý nguy hiểm có thể dẫn đến mù lòa, mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho mỗi người.
Dưới đây là những bệnh về mắt khiến người bệnh có thể phải đối diện với nguy cơ mù lòa nếu bỏ qua các dấu hiệu cảnh báo sớm:
1. Bệnh võng mạc tiểu đường
Bệnh võng mạc tiểu đường là một biến chứng bệnh tiểu đường ảnh hưởng đến mắt. Bệnh xảy ra do tổn thương các mạch máu của võng mạc. Lúc đầu, bệnh võng mạc tiểu đường có thể không gây ra triệu chứng hoặc chỉ có dấu hiệu nhẹ về thị lực. Nhưng lâu dài bệnh có thể gây mù lòa. Người bị tiểu đường càng lâu năm càng có nguy cơ cao bị biến chứng mắt. Theo thống kê, căn bệnh này xảy ra trong 90% các trường hợp đái tháo đường tiến triển sau 10-15 năm, bất kể đái tháo đường phụ thuộc Insulin hay không. Trên thế giới có trên 200 triệu người mắc đái tháo đường, còn ở Việt Nam khoảng 4,5 triệu người mắc, trong đó có khoảng 20% những người mắc tiểu đường có biến chứng ở mắt với các mức độ khác nhau.
2. Đục thủy tinh thể
Theo WHO, bệnh đục thủy tinh thể là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa. Theo thống kê trên toàn thế giới hiện có hơn 50 triệu người có thị lực dưới 2/10 do đục thủy tinh thể. Hàng năm có thêm khoảng 20 triệu người mất thị lực vĩnh viễn do đục thủy tinh thể.
Thể thủy tinh có vai trò như một thấu kính hội tụ giúp ánh sáng sau khi đi qua võng mạc được hội tụ đúng giác mạc. Thành phần cấu tạo chủ yếu của thủy tinh thể là nước và protein. Trong đó, 35% là protein giúp thủy tinh thể luôn trong suốt. Ngoài nhiệm vụ hội tụ ánh sáng, thủy tinh thể còn có nhiệm vụ điều tiết (phồng lên hay xẹp xuống) giúp mắt nhìn xa hoặc nhìn gần rõ nét.
Dưới tác động của môi trường như: tia cực tím, các chất độc hại….khiến protein trong thủy tinh thể bị kết tủa hoặc thay đổi trật tự cấu trúc, từ đó co cụm lại hình thành những vùng đục, cản trở, uốn cong ánh sáng khiến hình ảnh không hội tụ đúng được trên võng mạc. Điều đáng nguy hiểm là bệnh đục thủy tinh thể không hề có triệu chứng rõ ràng, chỉ đến khi bệnh quá nặng, suy giảm thị lực nghiêm trọng thì người bệnh mới đi khám.
Vì thể khi gặp những triệu chứng như: nhìn mờ như trong sương, ban đêm thấy đèn có quầng sáng bao quanh, khó phân biệt màu sắc…bạn nên đến khám ngay tại các bệnh viện mắt uy tín. Hiện nay phương pháp tối ưu nhất để điều trị bệnh đục thủy tinh thể là phẫu thuật.
3. Bệnh cườm nước
Bệnh Glaucoma (còn gọi là cườm nước hay thiên đầu thống) là tên gọi dùng để chỉ một nhóm bệnh có những đặc điểm chung là nhãn áp tăng quá mức chịu đựng của mắt, lõm, teo đĩa thị thần kinh và tổn hại thị trường đặc hiệu. Glaucoma được xem là một căn bệnh nguy hiểm làm giảm hoặc mất thị lực và có thể gây mù lòa vĩnh viễn.
Glaucoma là căn bệnh về mắt đứng thứ hai (sau bệnh đục thể thủy tinh) là nguyên nhân gây mù lòa có thể phòng tránh được ở hầu hết các nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
Bệnh đặc biệt dễ bộc phát ở những người trên 40 tuổi, những người mắc bệnh tiểu đường, cao huyết áp và những người có người thân mắc bệnh Glaucoma, viễn thị, mắt có tiền căn chấn thương hoặc phẫu thuật mắt… nếu nằm trong nhóm đối tượng này, bạn cần theo dõi nhãn áp thường xuyên để phòng bệnh, tốt nhất nên đi khám mỗi năm một lần. Đối với những người có bệnh tiểu đường, cao huyết áp thì nên kiểm tra mắt mỗi 6 tháng một lần. Đặc biệt, người bệnh cần tránh tình trạng tự ý mua thuốc nhỏ mắt mỗi khi gặp vấn đề…
Glaucoma là căn bệnh nguy hiểm nhưng rất phổ biến về mắt. Glaucoma nguy hiểm cũng bởi nó diễn tiến thầm lặng, được ví như “kẻ đánh cắp thị lực” nên ngay cả ở các quốc gia phát triển, có đến 50% người mắc bệnh không phát hiện ra bệnh ở giai đoạn đầu tiên. Và con số này lên đến 90% tại các nước đang phát triển như Việt Nam.
4. Bệnh tăng nhãn áp
Bệnh tăng nhãn áp là một thuật ngữ được sử dụng cho một nhóm các bệnh về mắt, trong đó áp suất chất lỏng bên trong mắt tăng lên, gây thiệt hại cho thần kinh thị giác. Đây là bệnh lý phức tạp, nguy hiểm, và là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến mù loà vĩnh viễn, đứng thứ hai sau bệnh đục thủy tinh thể.
Bệnh tăng nhãn áp thường xảy ra ở những người bị viễn thị, cơ địa và thần kinh dễ bị kích thích. Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tăng nhãn áp cũng có nguy cơ cao hơn những người khác.
5. Bệnh thoái hóa điểm vàng
Bệnh thoái hóa điểm vàng (thoái hóa hoàng điểm) thường liên quan đến tuổi tác, nó xảy ra ở những người ở độ tuổi trên 60 là chủ yếu. Bệnh diễn tiến chậm và thầm lặng, tuy nhiên một khi tiến triển thì khó có khả năng điều trị và có thể dẫn đến mù lòa không hồi phục.
Ở người lớn tuổi thoái hóa điểm vàng như là một phần của quá trình lão hóa tự nhiên của cơ thể. Có hai loại thoái hóa điểm vàng là loại khô và loại ướt.
Nguyên nhân gây thoái hóa điểm vàng bao gồm sự hình thành và tích tụ của chất gọi là drusen dưới võng mạc gây ra viêm hoàng điểm và hoặc thoái hóa. Ngoài ra còn có sự phát triển bất thường của các mạch máu dưới võng mạc.
Trên đây là những bệnh lý về mắt khiến người bệnh đối diện với nguy cơ mù lòa nếu không thăm khám và điều trị kịp thời. Người bệnh, đặc biệt là người cao tuổi cần được khám mắt định kỳ mỗi năm để được theo dõi, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường và can thiệp kịp thời trước khi thị lực suy giảm nghiêm trọng.