Bước vào năm học mới, thời gian trẻ đọc, viết, nhìn bảng và sử dụng thiết bị điện tử thường tăng lên. Kiểm tra thị lực trước hoặc đầu năm học giúp phát hiện sớm các vấn đề về mắt, kể cả khi trẻ chưa có biểu hiện bất thường.
Năm học mới bắt đầu cũng là lúc trẻ quay lại với lịch học tập kéo dài nhiều giờ mỗi ngày. Từ đọc sách, viết bài, quan sát bảng đến làm bài trên máy tính, mắt phải liên tục hoạt động ở các khoảng cách khác nhau. Với trẻ đang trong giai đoạn phát triển thị giác, việc duy trì một thị lực tốt có vai trò quan trọng đối với quá trình học tập và sinh hoạt.
Tuy nhiên, không phải vấn đề về mắt nào cũng biểu hiện rõ ràng. Một số tật khúc xạ hoặc bất thường về thị giác có thể diễn tiến âm thầm, trong khi trẻ nhỏ chưa đủ khả năng nhận biết và mô tả tình trạng nhìn mờ của mình. Vì vậy, việc chờ đến khi trẻ than mỏi mắt, đau đầu hoặc nhìn không rõ mới đưa đi khám có thể khiến một số vấn đề bị bỏ sót.
.jpg)
Bệnh về mắt có thể diễn tiến âm thầm
Một trong những tình trạng cần được quan tâm ở trẻ là nhược thị. Đây là tình trạng não không tiếp nhận được hình ảnh rõ nét từ một hoặc hai mắt trong giai đoạn hệ thống thị giác đang phát triển. Nhược thị có thể liên quan đến tật khúc xạ, lé mắt hoặc một số bất thường khác.
Đáng chú ý, khi chỉ một mắt có thị lực kém, trẻ vẫn có thể nhìn và sinh hoạt tương đối bình thường nhờ mắt còn lại. Trẻ cũng có thể chưa nhận ra sự khác biệt giữa hai mắt, khiến cha mẹ khó phát hiện nếu không kiểm tra chuyên khoa.
Khám mắt định kỳ giúp bác sĩ đánh giá thị lực và tình trạng khúc xạ, đồng thời kiểm tra khả năng phối hợp của hai mắt. Qua thăm khám, một số vấn đề như cận thị, viễn thị, loạn thị, lé mắt, nhược thị cũng như các bất thường liên quan đến giác mạc, võng mạc hoặc thần kinh thị giác có thể được phát hiện và theo dõi.
Trong đó, tật khúc xạ là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến trẻ nhìn mờ. Nếu không được phát hiện, tình trạng này có thể khiến trẻ gặp khó khăn khi quan sát bảng, đọc chữ hoặc duy trì sự tập trung trong quá trình học tập.
Những dấu hiệu cha mẹ không nên bỏ qua
Bên cạnh việc đưa trẻ đi khám định kỳ, cha mẹ nên quan sát những thay đổi trong cách trẻ học tập và sinh hoạt. Các biểu hiện như thường xuyên nheo mắt khi nhìn xa, cúi sát khi đọc hoặc viết, ngồi quá gần tivi, nghiêng đầu để nhìn, thường xuyên dụi mắt hoặc chảy nước mắt có thể liên quan đến vấn đề về thị giác.
Trẻ thường xuyên than đau đầu, mỏi mắt sau khi học, khó nhìn rõ chữ trên bảng hoặc có xu hướng né tránh các hoạt động đòi hỏi quan sát cũng là những dấu hiệu cần được lưu ý.
Đặc biệt, nếu nhận thấy hai mắt của trẻ không nhìn cùng hướng, trẻ thường xuyên nghiêng đầu hoặc che một mắt khi nhìn, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa mắt để được kiểm tra.
Bảo vệ thị lực cho trẻ từ thói quen hằng ngày
Khám mắt giúp phát hiện và theo dõi các vấn đề về thị giác, nhưng thói quen sinh hoạt hằng ngày cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ đôi mắt của trẻ.
Cha mẹ nên khuyến khích trẻ tăng thời gian hoạt động ngoài trời, đồng thời hạn chế việc sử dụng điện thoại, máy tính bảng và các thiết bị điện tử trong thời gian dài. Khi đọc sách hoặc viết bài, trẻ cần giữ khoảng cách phù hợp, ngồi đúng tư thế và học tập trong điều kiện ánh sáng đầy đủ.
Sau mỗi khoảng thời gian nhìn gần liên tục, trẻ nên được nghỉ mắt bằng cách nhìn ra xa và thay đổi hoạt động. Cha mẹ cũng cần đảm bảo trẻ ngủ đủ giấc và có chế độ dinh dưỡng cân đối, đa dạng.
Việc kiểm tra thị lực không nhất thiết chỉ thực hiện khi trẻ có triệu chứng. Đưa trẻ đi khám vào đầu năm học là một thời điểm thuận tiện để cha mẹ nắm được tình trạng thị giác, phát hiện sớm những bất thường nếu có và chủ động xây dựng thói quen chăm sóc mắt phù hợp.